Marzena Kolarz „Ręce, głowa, serce” – wystawa fotografii

wernisaż wystawy – 3 września (czwartek), g. 18.00

Tytuł wystawy Ręce, głowa, serce odnosi się do mojego sposobu myślenia o fotografii. Traktuję ją nie tylko jako medium, technikę czy czynność, ale jako równorzędną partnerkę procesu twórczego. Fotografia to dla mnie język, pamięć zewnętrzna, narzędzie poznania, forma wypowiedzi bez słów i sposób przepracowywania trudnych doświadczeń.

W pracy doktorskiej porównałam Fotografię do ludzkiego ciała, a dokładniej do trzech jego części: głowy, serca i ręki. Głowa oznacza dla mnie myśl, ideę, koncept i proces wyobrażania. Serce wiąże się z emocjami, wrażliwością, intuicją, relacją z widzem, ale także z zagłębianiem się w siebie i odkrywaniem ukrytych przeżyć. Ręce oznaczają technikę, wiedzę, sprawczość, fizyczność procesu, dotyk, gest, chemię, odbitkę, powierzchnię i materialne istnienie obrazu. Wierzę, że dopiero balans między tymi trzema obszarami sprawia, że organizm fotografii dobrze funkcjonuje. Tego
balansu szukam również we własnej praktyce – między ideą a materią, między konstrukcją obrazu a przypadkiem, między kreacją a pamięcią, między widzeniem a emocją.

Wystawa w Nowohuckim Centrum Kultury powstaje w znaczącym dla mnie momencie – około dwudziestu pięciu lat mojej działalności fotograficznej (w 2001 roku rozpoczęłam studia fotograficzne, a 2002 odbyła się moja pierwsza indywidualna wystawa). Nie chciałam jednak zaprezentować klasycznej retrospektywy ani chronologicznego podsumowania dorobku. Myślę o tej ekspozycji jako o przejściu przez różne stany fotografii: wyobraźnię, spojrzenie wewnątrz, materialność, ciemność, pamięć i ślad.

Ekspozycję otwiera Pokój wyobraźni – jasna, świetlista przestrzeń fotografii mody. Obrazy działają tu jak sen, marzenie i wizualna obietnica. Fotografia nie odtwarza rzeczywistości, lecz wymyśla ją na nowo: poprzez ubiór, przestrzeń, ciało, kolor, światło, gest i inscenizację. To najbardziej wizualna, zewnętrzna warstwa wystawy – obraz jako kreacja, zachwyt i możliwość tworzenia nieistniejącego.

Następnie przechodzę do Pokoju wewnętrznego, w którym fotografia zbliża się do ciała i autoportretu. Prace w tej przestrzeni tworzą opowieść o tym, co wewnętrzne, ukryte i trudne do wypowiedzenia, a jednocześnie wynoszone na zewnątrz jako obraz. To przestrzeń między odsłonięciem a ukryciem, między skórą a światłem, między autoportretem a śladem obecności.

Kolejna część, Camera obscura, prowadzi do ciemności i powolnego widzenia. Fotografia otworkowa sprowadza obraz do relacji światła, czasu i pamięci. To wejście do wnętrza obrazu – do oka, ciemni, pierwotnego mechanizmu fotografii. W tej przestrzeni obraz nie krzyczy, lecz stopniowo się ujawnia; nie tyle dokumentuje miejsce, ile zapisuje proces patrzenia i zapamiętywania.

Finałem wystawy jest biały Pokój oswajania – najbardziej osobista przestrzeń ekspozycji. Gromadzę w niej prace emulsyjne, obiekty fotograficzne i realizacje, w których obraz staje się narzędziem radzenia sobie z niepokojem, traumą, kruchością i napięciem. Fotografia nie pełni tu funkcji dokumentu. Jest powierzchnią, która przyjmuje emocję, gest, pęknięcie, zaciek, ślad dłoni i materialne uszkodzenie.

W tym układzie wystawa prowadzi od najbardziej widocznej, świetlistej i spektakularnej warstwy obrazu ku jego ciemniejszym, bardziej intymnym i źródłowym obszarom. Od snu do śladu. Od kreacji do pamięci. Od zewnętrznego obrazu ku temu, co wewnętrzne. Od patrzenia do oswajania.

Ręce, głowa, serce są więc nie tylko tytułem wystawy, ale także mapą mojej praktyki artystycznej. To opowieść o obrazie, który rodzi się z idei, przechodzi przez emocję, a następnie materializuje się w geście, procesie i powierzchni.

– Marzena Kolarz

Marzena Kolarz – artystka wizualna, fotografka, pedagożka, doktorka sztuki. Tytuł doktora uzyskała w 2020 roku na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, gdzie ukończyła z wyróżnieniem studia magisterskie z zakresu fotografii, realizując dyplomy w pracowniach Fotografii Reklamowej oraz Fotografii Intermedialnej. Obecnie adiunktka w Instytucie Sztuki i Designu UKEN w Krakowie oraz Kierowniczka Katedry Sztuki Mediów.

W swojej praktyce artystycznej bada relacje pomiędzy obrazem, pamięcią i materialnością medium fotograficznego. Interesuje ją fotografia rozumiana nie tylko jako zapis rzeczywistości, lecz także jako obiekt podlegający działaniu, przemianie, destrukcji i naprawianiu. Pracuje z technikami analogowymi, historycznymi i alternatywnymi, m.in. fotografią otworkową, mokrym kolodionem, cyjanotypią, gumą chromianową i emulsją światłoczułą, łącząc je z fotografią cyfrową, działaniami intermedialnymi oraz współczesnymi technologiami obrazowania. Jej twórczość koncentruje się wokół tematów pamięci, tożsamości, doświadczenia, krajobrazu kulturowego i transformacji. Za pomocą różnych technik opowiada osobiste, często autobiograficzne historie, badając granice medium oraz emocjonalny i materialny wymiar obrazu.

Autorka ponad trzydziestu wystaw indywidualnych oraz uczestniczka licznych wystaw zbiorowych, festiwali, konferencji i projektów artystycznych w Polsce i za granicą. Jej prace były wielokrotnie nagradzane i wyróżniane w konkursach krajowych oraz międzynarodowych, m.in. Monovisions Photography Awards, International Photography Awards, Budapest International Foto Awards, ND Awards, Chromatic Awards, Cyberfoto i Then and Now. Była stypendystką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych doktorantów.

fotografia wyróżniająca:
projektant – Maciej Soja
make-up –  Ania Okuniewska
stylizacja, koncept, retusz – Marzena Kolarz
modelka – Małgorzata Mróz

Czwartek, 03.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Piątek, 04.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Sobota, 05.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Niedziela, 06.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Poniedziałek, 07.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Zobacz pozostałe

Wtorek, 08.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Środa, 09.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Czwartek, 10.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Piątek, 11.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Sobota, 12.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Niedziela, 13.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Poniedziałek, 14.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Wtorek, 15.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Środa, 16.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Czwartek, 17.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Piątek, 18.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Sobota, 19.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Niedziela, 20.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Poniedziałek, 21.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Wtorek, 22.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Środa, 23.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Czwartek, 24.09.2026, Biała Galeria CENTRUM

Wstęp wolny

Informacje:

Dział Fotograficzno-Filmowy
telefon: 12 644 02 66 wew. 30
e-mail: FOTOGALERIA@NCK.KRAKOW.PL