Janusz Leśniak „leśniaki Ukryty Porządek” – wystawa fotografii ze zbiorów NCK 

wystawa czynna w dniach 10.04-24.05.2026
Szara i Złota Galeria CENTRUM

„Świat Janusza Leśniaka jest zdwojony.
Mieści się między światłem a cieniem, między jawą a snem, 
między ziemią i niebem, między fizyką i metafizyką
między wewnątrz i zewnątrz, między tu i tam…”
– Jerzy  Hausner / Kraków, 2021 

„Artysta próbuje uchwycić w otoczeniu (w rejestracji naturalnych zjawisk) ich ukrytą, fraktalną zasadę, zaś cień autora, wcześniej będący osią centralną, wokół którego układał się w formie mandali, otaczający go świat, skupił się teraz w sobie do punktu, w istocie niemal ogniskującego w sobie całą rzeczywistość wizualną, która w nim „zwinęła się”, ale jednocześnie „rozwinęła” pióropuszem fraktali, ujawniających niewidzialną zrazu strukturę fotografowanego fragmentu przyrody. Ten punkt centralny niejako „wchłonął” w siebie wcześniej widoczny na zdjęciach cień autora, ale też go tym samym uwyraźnił, sprawił, że jest owym „mistycznym” okiem patrzącego stamtąd, tym „trzecim okiem” wglądu w świat, w ramach jego intuicyjnego, czułego odbioru, w stanach pogłębionej świadomości i medytacyjnego skupienia. Fraktalność naturalnych form jest też dowodem możliwości owego „zwiniętego” , tj. ukrytego porządku, którym, wbrew chaosowi, Natura przedstawia się nam i naszej w niej obecności. Udaje się to osiągnąć dzięki sztuce i duchowym aspiracjom jej przedstawicieli…”
– Andrzej Saj / Wrocław, 2021

Janusz Leśniak – urodzony w 1947 w Krakowie. Znany jako autor zdjęć ze swoim cieniem, nazywanych „leśniakami” oraz późniejszych fotografii występujących pod nazwą „leśniaki-mandala”. Pierwszą fotografię z cieniem wykonał w 1964 r. w Warnemünde. W jego dorobku artystycznym ta twórczość jest najobszerniejsza i najbardziej znacząca. Wpłynęły na nią m.in. myśl Carla Gustawa Junga poznana w latach 70. oraz ogląd nieba dokonywany przez kosmiczny teleskop Hubble’a. Wcześniej, w telewizji, gdzie zajmował się reportażem, współpracował m.in. z Maciejem Szumowskim przy cyklu „Polska zza siódmej miedzy”. Jest autorem zdjęć do pierwszego filmu z autentycznej akcji GOPR w Tatrach. Brał udział w kilkumiesięcznej wyprawie naukowej do Afryki. Dyplom członka zwyczajnego Związku Polskich Artystów Fotografików ZPAF otrzymał w 1977. W 1987 prezentował na uczelniach i w galeriach Kanady polską fotografię. Ogrody Elżbiety i Krzysztofa Pendereckich w Lusławicach były miejscem powstawania „leśniaków” (1995, 2011). W ogrodzie wsi Gwoździec zrobił zdjęcia dla Polaroid Collection w Cambridge, wiele prac z cyklu „Krajobrazy wewnętrzne” oraz „leśniaki czarno-białe i barwne”. W 2012 rozpoczął w ogrodach paryskich projekt „Hommage Eugéne Atget”. W Barcelonie w 2014 wykonał cykl „leśniaków i mandali hiszpańskich”. Autorskie animacje filmowe mają źródło w jego fotografii – podstawowym tworzywie tych wizualizacji. Autorami muzyki do nich są m.in. Michał Lorenc i Steve Roach. (http://vimeo.com/336337020; http://vimeo.com/213047038; http://vimeo.com/214814899). Zrealizował obszerny projekt „leśniaki Ukryty Porządek”, będący kontynuacją jego twórczości oraz inspirowany filozofią fizyka Davida Bohma. Miejscem, gdzie powstaje najwięcej prac jest Kraków, w którym mieszka i pracuje.

Prace w zbiorach:

• Museum of Modern Art MoMA, Nowy Jork
• Museum of Fine Arts MFAH, Houston
• Bibliothéque nationale de France, Paryż
• Auer Photo Collection, Hermance / Genewa
• Polaroid Collection, Cambridge
• New Orleans Museum of Art NOMA, Nowy Orlean
• The Kharkiv Art Museum, Charków
• Canadian Museum of Civilization, Gatineau / Ottawa
• MuFo Muzeum Fotografii w Krakowie
• Muzeum Sztuki w Łodzi
• Muzeum Narodowe w Krakowie
• Muzeum Narodowe we Wrocławiu
• Muzeum Krakowa
• Nowohuckie Centrum Kultury w Krakowie
• Galeria Sztuki Najnowszej BWA Gorzów Wlkp.
• Akademia Sztuk Pięknych, Biblioteka Główna w Krakowie
• Biblioteka Jagiellońska w Krakowie
• Pałac Sztuki TPSP w Krakowie
• Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Częstochowa
• Uniwersytet Ekonomiczny, Kolekcja GAP w Krakowie
• Muzeum Częstochowskie, Częstochowa
• kolekcje prywatne w Polsce i za granicą