Karol Mi\u0119kina<\/strong> \u2013 jeden z wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w spektaklu<\/p>\n\n\n\n W ramach projektu \u201eTHE VOICE OF SENIORS\u201d skupi\u0142em si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na zaprezentowaniu uczestnikom swojej metody edukacji artystycznej, w kt\u00f3rej staram si\u0119 uj\u0105\u0107 cz\u0142owieka jako ca\u0142o\u015bciowy instrument tw\u00f3rczy. W zwi\u0105zku z tym pracowali\u015bmy cia\u0142em i g\u0142osem, uczyli\u015bmy si\u0119 struktury ruchowej, kopiowania ruchu, improwizowali\u015bmy d\u017awi\u0119kiem, mimik\u0105 i cia\u0142em na okre\u015blonych jako\u015bciach m.in. du\u017co drobnych, irracjonalno\u015b\u0107, glissando, jednostajnie\/monotonnie, euforia, lekko\/lotnie, a tak\u017ce pracowali\u015bmy na r\u00f3\u017cnych formach improwizacji aktorskiej m.in. dominuj\u0105ca rola, narracja, emocja nadzwyczajna, sprzeczna relacja\/konflikt, dzia\u0142anie z rekwizytem i w przestrzeni. Odgrywali\u015bmy tak\u017ce scen\u0119 dialogow\u0105 z \u201eGarbusa\u201d Stanis\u0142awa Mro\u017cka, pracowali\u015bmy nad ekspresj\u0105, wyrazist\u0105 wymow\u0105, a tak\u017ce w kr\u00f3tkim procesie tw\u00f3rczym kreowali\u015bmy sola ruchowe oparte o tematyk\u0119 wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Moim g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142o otwarcie senior\u00f3w na prac\u0119 tw\u00f3rcz\u0105, na generowanie sztuki, a nie jej odtwarzanie. Przede wszystkim chcia\u0142em pokaza\u0107 uczestnikom, \u017ce najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 w kreowaniu ta\u0144ca s\u0105 oni sami, bo instrumentem czy materi\u0105, kt\u00f3ra operuj\u0105 s\u0105 ich w\u0142asne cia\u0142a. Chcia\u0142em, aby dostrzegli swoj\u0105 indywidualno\u015b\u0107 oraz unikatowo\u015b\u0107, aby starali si\u0119 j\u0105 wykorzystywa\u0107 nawet w najbardziej abstrakcyjnych zadaniach, \u017ceby korzystali z najprostszych skojarze\u0144 i \u017ceby inspiracji szukali w otaczaj\u0105cym ich \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n Wydaje mi si\u0119, \u017ce najwi\u0119kszym problemem w tego typu pracy jest nieznajomo\u015b\u0107 sztuki ta\u0144ca przez uczestnik\u00f3w, niezrozumienie samego zjawiska jakim jest i tego w jaki spos\u00f3b jest no\u015bnikiem informacji, czy form\u0105 wyrazu artystycznego. Problem nie dotyczy oczywi\u015bcie samych senior\u00f3w, lecz podejrzewam, \u017ce akurat tej grupie wiekowej jest najtrudniej do\u015bwiadcza\u0107 go w spos\u00f3b cielesny, poprzez warsztat motoryczny, ale tak\u017ce zrozumie\u0107 ze wzgl\u0119du na m\u0142ody charakter tej formy jako sztuki scenicznej – dla nich stosunkowo nowy i cz\u0119sto obcy. Taniec artystyczny raczej kojarzy im si\u0119 ze sportowym cia\u0142em i ponadprzeci\u0119tnymi umiej\u0119tno\u015bciami, nie dostrzegaj\u0105 wyj\u0105tkowo\u015bci w opowie\u015bci fizycznej ich w\u0142asnego cia\u0142a. Sam taniec w ich \u017cyciu funkcjonuje raczej jako forma zabawy, rozrywki, ma funkcje spo\u0142eczn\u0105. Przebrni\u0119cie przez ten etap wydaje mi si\u0119 zawsze najtrudniejsze. Dotarcie do momentu, w kt\u00f3rym odkryj\u0105 co\u015b warto\u015bciowego i interesuj\u0105cego dla nich samych bywa czasem d\u0142ugim procesem.<\/p>\n\n\n\n Ta grupa by\u0142a bardzo zr\u00f3\u017cnicowana pod wzgl\u0119dem do\u015bwiadczania sztuki samej w sobie. Znalezienie wsp\u00f3lnego \u015brodka w pracy z tak\u0105 grup\u0105 jest du\u017cym wyzwaniem. Podoba\u0142o mi si\u0119 jednak podej\u015bcie grupy – pr\u00f3bowali sobie doradza\u0107, motywowa\u0107 si\u0119 wzajemnie. Mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce z czasem traktowali pewne zadania jak wyzwanie, kt\u00f3remu po prostu musz\u0105 sprosta\u0107, niezale\u017cenie od efektu ko\u0144cowego. Ja zawsze stara\u0142em si\u0119 po\u015bwi\u0119ca\u0107 kilka s\u0142\u00f3w, aby u\u015bwiadomi\u0107 im, \u017ce nie ma idealnego rozwi\u0105zania, \u017ce sztuka to nie matematyka, \u017ce wynik ich pracy zawsze b\u0119dzie mia\u0142 warto\u015b\u0107 i nie podlega ocenie, zw\u0142aszcza na etapie takich warsztatowych poszukiwa\u0144. Mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce te s\u0142owa cz\u0119sto ich uspokaja\u0142y, \u017ce przestawali odczuwa\u0107 krytyczne oko na sobie i odnajdywali w tym dzia\u0142aniu tak\u017ce pewn\u0105 form\u0119 zabawy. Dla mnie obserwacja ich pracy i rozwoju, otwierania si\u0119 na siebie wzajemnie by\u0142a wspania\u0142ym do\u015bwiadczeniem. Interesuj\u0105ce by\u0142y r\u00f3wnie\u017c pewne dyskusje, kt\u00f3re prowokowali, widzia\u0142em ich ciekawo\u015b\u0107 i ch\u0119\u0107 zrozumienia wielu nowych dla nich kwestii.<\/p>\n\n\n\n Najcenniejsze w tej pracy by\u0142o jednak dla mnie spotkanie i poznanie tych wra\u017cliwych i utalentowanych os\u00f3b. Ci wspaniali i r\u00f3\u017cnorodni ludzie pomagaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c mi odkrywa\u0107 otaczaj\u0105c\u0105 mnie rzeczywisto\u015b\u0107, daj\u0105c mi zarazem mn\u00f3stwo pozytywnej energii i rado\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Barbara Bujakowska<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ostatni miesi\u0105c pracy z seniorami wydaje si\u0119 najprzyjemniejszy, a to dlatego, \u017ce grupa si\u0119 ustabilizowa\u0142a, z\u017cy\u0142a i pracuje teraz w wi\u0119kszym zaufaniu – zar\u00f3wno wobec wsp\u00f3\u0142uczestnik\u00f3w, jak i mnie samej.<\/p>\n\n\n\n Ponadto s\u0105 osoby, kt\u00f3re bardzo ba\u0142y si\u0119 na pocz\u0105tku pr\u00f3b, gdy\u017c nie mia\u0142y do\u015bwiadczenia scenicznego, my\u015bla\u0142y, \u017ce nie podo\u0142aj\u0105, uczyni\u0142y ogromny post\u0119p.<\/p>\n\n\n\n Z biegiem czasu zaobserwowa\u0142am pi\u0119kne momenty otwarcia si\u0119, nies\u0142ychanej odwagi, aby konfrontowa\u0107 si\u0119 ze swoimi w\u0142asnymi ograniczeniami i je ostatecznie przezwyci\u0119\u017ca\u0107.<\/p>\n\n\n\n Jako osoba prowadz\u0105ca r\u00f3\u017cne zadania aktorsko-choreograficzne czu\u0142am wielk\u0105 satysfakcj\u0119 i wzruszenie, gdy kto\u015b kto pocz\u0105tkowo chowa\u0142 si\u0119 w k\u0105cie, nagle zaproponowa\u0142 wyst\u0119p przed ca\u0142\u0105 grup\u0105 i wyrecytowa\u0142 pi\u0119knie tekst do spektaklu. Ma\u0142o tego, zrobi\u0142 to naprawd\u0119 dobrze.<\/p>\n\n\n\n Grupa r\u00f3wnie\u017c zacz\u0119\u0142a si\u0119 wzajemnie wspiera\u0107 w pokonywaniu l\u0119ku przed wyst\u0119pami. To by\u0142o bardzo buduj\u0105ce dla wszystkich.<\/p>\n\n\n\n Zaobserwowa\u0142am pi\u0119kne przyjacielskie momenty podczas przerw i pocz\u0105tki nowych relacji.<\/p>\n\n\n\n Sam spektakl zaczyna ju\u017c jako\u015b wygl\u0105da\u0107. Klaruj\u0105 si\u0119 wszystkie sceny.<\/p>\n\n\n\n Trwa monta\u017c video do spektaklu oraz zakup kostium\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Gra\u017cyna Ladra<\/strong> \u2013 uczestniczka projektu<\/p>\n\n\n\n Zamys\u0142 projektu super!<\/p>\n\n\n\n Spotkania pozwoli\u0142y nam oderwa\u0107 si\u0119 od problem\u00f3w dnia codziennego, od swoich dolegliwo\u015bci i pozwoli\u0142y wyj\u015b\u0107 do ludzi. Generalnie takie warsztaty dzia\u0142aj\u0105 mobilizuj\u0105co, poprawiaj\u0105 samopoczucie i zwi\u0119kszaj\u0105 ilo\u015b\u0107 endorfin w ka\u017cdym z nas. Ruch, rozmowa i \u015bmiech daj\u0105 moc i si\u0142\u0119, czyli zdrowie.<\/p>\n\n\n\n Wszyscy prowadz\u0105cy byli bardzo sympatyczni, cierpliwi i wyrozumiali dla senior\u00f3w. Atmosfera na zaj\u0119ciach by\u0142a serdeczna, mi\u0142a, niemal rodzinna. Warsztaty prowadzone by\u0142y profesjonalnie, na wysokim poziomie, lecz dobrze dopasowane do mo\u017cliwo\u015bci senior\u00f3w. W trakcie zaj\u0119\u0107 nie by\u0142o czasu na nud\u0119 czy znu\u017cenie, raczej by\u0142y energetyczne i mobilizowa\u0142y do dzia\u0142ania ca\u0142\u0105 grup\u0119. Podczas warsztat\u00f3w nie odczuwa\u0142am niezdrowej rywalizacji, a wr\u0119cz wzajemne wsparcie w dzia\u0142aniach.<\/p>\n\n\n\n Jedyne moje zastrze\u017cenie odnosi\u0142oby si\u0119 do czasu trwania zaj\u0119\u0107. W wyniku obserwacji co poniekt\u00f3rych senior\u00f3w, bior\u0105c pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cne ich sytuacje \u017cyciowe (opieka nad wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conkiem) czy problemy zdrowotne (dolegliwo\u015bci ko\u0144czyn dolnych) my\u015bl\u0119, \u017ce warsztaty nie powinny przekracza\u0107 3 godzin. Lepsze by\u0142yby spotkania cz\u0119stsze (na przyk\u0142ad dwa razy w tygodniu), ale kr\u00f3tsze.<\/p>\n\n\n\n Podczas projektu bawi\u0142am si\u0119 \u015bwietnie, zdoby\u0142am nowe do\u015bwiadczenia i nowe znajomo\u015bci, za kt\u00f3re serdecznie wszystkim organizatorom dzi\u0119kuj\u0119!<\/p>\n\n\n\n Alicja Gruca – <\/strong>obserwatorka pr\u00f3b<\/p>\n\n\n\n 1. Zaj\u0119cia z emisji g\u0142osu z \u0141ukaszem Laxy:<\/p>\n\n\n\n Podczas tych zaj\u0119\u0107 prowadz\u0105cy por\u00f3wnywa\u0142 d\u017awi\u0119ki do obrazu. R\u00f3wnie\u017c podawa\u0142 przyk\u0142ady wymowy krakowskich s\u0142\u00f3w, aby uczestniczy lepiej zrozumieli jak \u015bpiewa\u0107 dany d\u017awi\u0119k. Przy t\u0142umaczeniu opowiada\u0142 anegdoty z krakowskiego \u017cycia muzycznego, przez co atmosfera bardziej si\u0119 rozlu\u017ania\u0142a.<\/p>\n\n\n\n \u201eCa\u0142a zabawa jest u was\u201d<\/p>\n\n\n\n Seniorzy bior\u0105cy udzia\u0142, bez wyj\u0105tku, byli totalnie zaanga\u017cowani w wykonywanie \u0107wicze\u0144 oraz \u015bpiewanie.<\/p>\n\n\n\n Bardzo na plus, wed\u0142ug mnie, by\u0142o zmienienie angielskiego tekstu piosenki na j\u0119zyk polski, dzi\u0119ki czemu uczestnicy projektu czuli si\u0119 bardziej komfortowo i by\u0142o to dla nich \u0142atwiejsze.<\/p>\n\n\n\n \u0141ukasz potrafi\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 seniorom, kt\u00f3rzy a\u017c wyrywali si\u0119 ze \u015bpiewaniem, ale robi\u0142 to ze \u015bmiechem i na spokojnie, jednak stanowczo.<\/p>\n\n\n\n Podczas zaj\u0119\u0107 nie tylko by\u0142o \u015bpiewanie na siedz\u0105co, ale te\u017c rozgrzewka g\u0142osu, gdzie seniorzy w ruchu wydawali odpowiednie d\u017awi\u0119ki.<\/p>\n\n\n\n Prowadz\u0105cy uczy\u0142, jak mi\u0119\u015bnie maj\u0105 si\u0119 zachowywa\u0107 podczas \u015bpiewania, tak jak przy podnoszeniu belki.<\/p>\n\n\n\n \u201ePowietrze prosto z g\u0142owy do mi\u0119\u015bni, kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142y przy podnoszeniu belki\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eD\u017awi\u0119k ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce podnosimy ten d\u017awi\u0119k\u201d<\/p>\n\n\n\n Podczas innych \u0107wicze\u0144 r\u00f3wnie\u017c pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 por\u00f3wnaniami, aby lepiej zrozumie\u0107 i lepiej wydawa\u0107 dany d\u017awi\u0119k.<\/p>\n\n\n\n \u201eNawijanie d\u017awi\u0119ku po takim k\u00f3\u0142eczku\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eJak po podje\u017adzie \u2013 tak zachowuje si\u0119 d\u017awi\u0119k w naszej g\u0142owie\u201d<\/p>\n\n\n\n 2. Zaj\u0119cia z improwizacji\/z tekstem z Karolem Mi\u0119kina:<\/p>\n\n\n\n Zaj\u0119cia rozpoczyna\u0142y si\u0119 rozgrzewk\u0105 ruchow\u0105 i ka\u017cdy z senior\u00f3w robi\u0142 to na miar\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci. By\u0142a r\u00f3wnie\u017c improwizacja ruchowa\/taneczna, podczas kt\u00f3rej osoby uczestnicz\u0105ce pojedynczo pokazywa\u0142y abstrakcyjne formy oraz formy, kt\u00f3re kojarzy\u0142y im si\u0119 z czym\u015b i wykonywa\u0142y to na r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach i po kilka os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n \u201eKiedy ruch fizyczny zmienia si\u0119 w taniec\u201d<\/p>\n\n\n\n W trakcie zaj\u0119\u0107 by\u0142o du\u017co \u0107wicze\u0144 na zasadzie lustrzanego odbicia z partnerem. Seniorzy wcielali si\u0119 w role dzieci, starszych czy te\u017c os\u00f3b zmieniaj\u0105cych si\u0119.<\/p>\n\n\n\n By\u0142y te\u017c \u0107wiczenia z improwizacja s\u0142own\u0105, gdzie lider narzuca\u0142 sytuacje, a inni uczestnicy komentowali.<\/p>\n\n\n\n Prowadz\u0105cy dawa\u0142 seniorom du\u017co wskaz\u00f3wek, dobrze obja\u015bnia\u0142 \u0107wiczenia oraz, gdy by\u0142a potrzeba, naprowadza\u0142 uczestnik\u00f3w jak co\u015b powinno wygl\u0105da\u0107.<\/p>\n\n\n\n Seniorzy byli bardzo zaanga\u017cowani, nie przeszkadza\u0142o mi udawanie przedszkolaka, agenta nieruchomo\u015bci czy w\u015bcibskiej baby. Gdy kto\u015b wchodzi\u0142 w rol\u0119 to nie ba\u0142 si\u0119 by\u0107 ni\u0105 w stu procentach, tylko dawa\u0142 z siebie wszystko.<\/p>\n\n\n\n Podczas tych zaj\u0119\u0107 r\u00f3wnie\u017c by\u0142a praca z tekstem, gdzie uczestnicy czytali dialogi na role i pr\u00f3bowali robi\u0107 to w r\u00f3\u017cnych wersjach. Pr\u00f3bowali steatralizowa\u0107 charakter, kt\u00f3ry odgrywali, jak posta\u0107 z kresk\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n Prowadz\u0105cy du\u017co podpowiada\u0142 jak pracowa\u0107 z tym tekstem.<\/p>\n\n\n\n \u201eDzia\u0142ania nie zawsze zbie\u017cne z dramaturgi\u0105\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eGradacja emocjonalna\u201d podczas odgrywania scenki z dialogu.<\/p>\n\n\n\n 3. Zaj\u0119cia z choreografii z Barbar\u0105 Bujakowsk\u0105:<\/p>\n\n\n\n W trakcie zaj\u0119\u0107 uczestnicy \u0107wiczyli uk\u0142ad taneczny, kt\u00f3ry zosta\u0142 ju\u017c przez nich dobrze opanowany.<\/p>\n\n\n\n Uczestnicy s\u0142uchali francuskiej piosenki oraz zapoznali si\u0119 z jej polskim t\u0142umaczeniem, przy tym chodzi\u0142o, aby \u201eprze\u017cy\u0107 tekst, a nie uczy\u0107 si\u0119 niego\u201d.<\/p>\n\n\n\n Prowadz\u0105ca mi\u0142o t\u0142umaczy, pokazuje i powtarza, je\u015bli jest co\u015b niezrozumia\u0142ego lub trudnego dla uczestnik\u00f3w. Seniorzy znowu totalnie zaanga\u017cowani, mimo wcze\u015bniejszych godzin sp\u0119dzonych na sali.<\/p>\n\n\n\n \u201eTekst i muzyka ma przej\u015b\u0107 przez was i jak si\u0119 czujecie tak si\u0119 ruszacie\u201d \u2013 tak Basia doradza\u0142a seniorom podczas improwizacji.<\/p>\n\n\n\n Seniorzy po kolei przedstawiali swoje improwizacje przed innymi uczestnikami, aby zacz\u0105\u0107 oswaja\u0107 si\u0119 z byciem obserwowanym na scenie.<\/p>\n\n\n\n Podczas zaj\u0119\u0107 nie tylko by\u0142 taniec, ale r\u00f3wnie\u017c by\u0142o \u0107wiczenie na zaufanie \u2013 w parach prowadzenie partnera, kt\u00f3ry ma zamkni\u0119te oczy po sali. Nast\u0119pnie seniorzy rozmawiali o tym zadaniu, opisywali swoje odczucia i jakie zaufanie mieli do partnera w trakcie \u0107wiczenia.<\/p>\n\n\n\n Podczas tych dw\u00f3ch dni projektu, na kt\u00f3rych by\u0142am, zosta\u0142am totalnie zaskoczona i oniemia\u0142a. To, w jaki spos\u00f3b seniorzy bez jakiego\u015b wstydu i zastanowienia \u015bpiewali, ta\u0144czyli, improwizowali i przy tym super si\u0119 bawili, by\u0142o niezwyk\u0142ym prze\u017cyciem. Sama by\u0142am rozbawiona scenkami improwizowanymi przez uczestnik\u00f3w i nawet zazdro\u015bci\u0142am im tej zabawy.<\/p>\n\n\n\n Projekt ten burzy stereotypy, kt\u00f3re jeszcze s\u0105 w g\u0142owach niekt\u00f3rych ludzi. \u017bycie po sze\u015b\u0107dziesi\u0105tce wcale nie kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 wizyt u lekarzy i bawieniu wnuk\u00f3w. Jak wida\u0107 mo\u017cna wci\u0105\u017c si\u0119 rozwija\u0107 i bawi\u0107 i wyst\u0105pi\u0107 na scenie podczas Krakowskiego Festiwalu Ta\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n Fot. Klaudyna Schubert \/ Aleksander Hordziej<\/p>\n\n\n\n Projekt jest wsp\u00f3\u0142finansowany przez rz\u0105dy Czech, W\u0119gier, Polski i S\u0142owacji w ramach Grant\u00f3w Wyszehradzkich ze \u015brodk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego. Misj\u0105 funduszu jest rozw\u00f3j idei zr\u00f3wnowa\u017conej wsp\u00f3\u0142pracy regionalnej w Europie \u015arodkowej.<\/em><\/p>\n\n\n\n Strona Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego: https:\/\/www.visegradfund.org\/<\/a><\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/nck.krakow.pl\/kcc\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/DSC9884_fot_klaudyna_schubert.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n