{"id":2060,"date":"2016-06-30T09:57:06","date_gmt":"2016-06-30T09:57:06","guid":{"rendered":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/?p=2060"},"modified":"2017-04-10T10:12:49","modified_gmt":"2017-04-10T10:12:49","slug":"kapliczki-figury-i-krzyze-przydrozne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/kapliczki-figury-i-krzyze-przydrozne\/","title":{"rendered":"Kapliczki, figury i krzy\u017ce przydro\u017cne"},"content":{"rendered":"

Wystawa plenerowa zdj\u0119\u0107 Krakowskiego Klubu Fotograficznego
\n<\/strong><\/h1>\n

Otwarcie wystawy – 30 czerwca\u00a02017 r., g. 17..00<\/strong>
\nSkwer przed NCK<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Wro\u015bni\u0119te w ziemi\u0119 i w b\u0142\u0119kity<\/strong><\/p>\n

\u201eBogu na chwa\u0142\u0119, cierpi\u0105cym na pociech\u0119, b\u0142\u0105dz\u0105cym jako drogowskaz\u201d \u2013 s\u0142owa wypisane na krzy\u017cu wystawionym w okresie millenijnym chrztu Polski na os. Kujawy w Nowej Hucie oddaj\u0105 lapidarnie zasadnicze przes\u0142ania, dla kt\u00f3rych te wyros\u0142e z ducha chrze\u015bcija\u0144skiej Europy obiekty, od wiek\u00f3w, po czasy wsp\u00f3\u0142czesne, sakralizuj\u0105 przestrze\u0144 cz\u0142owieczego bytowania, czyni\u0105c j\u0105 \u2013 jak stwierdza Mircea Eliade \u2013 zintegrowan\u0105 w mistycznym odczuwaniu kosmosu. Kapliczki, figury przydro\u017cne i krzy\u017ce \u2013 o nich wszak mowa \u2013 s\u0105 integralnie zwi\u0105zane z\u00a0polskim pejza\u017cem kulturowym, upami\u0119tniaj\u0105 wa\u017cne wydarzenia, towarzysz\u0105 nieod\u0142\u0105cznie szlakom komunikacyjnym, kiedy indziej za\u015bwiadczaj\u0105 o istniej\u0105cych kiedy\u015b takich szlakach. Wyst\u0119puj\u0105 jako oznaczenie niegdysiejszych miejsc ko\u015bcio\u0142\u00f3w, cmentarzy czy szpitali, s\u0105 ocala\u0142ymi reliktami dawnych uk\u0142ad\u00f3w osiedle\u0144czych.<\/p>\n

Nade wszystko i bodaj w najliczniejszych przypadkach s\u0105 one \u015bwiadectwem \u017cywej tradycji okazywania wdzi\u0119czno\u015bci Bogu i \u015bwi\u0119tym patronom: darem b\u0142agalnym w czasach zagro\u017ce\u0144, kiedy indziej aktem dzi\u0119kczynnym, form\u0105 upami\u0119tniania zas\u0142ug zmar\u0142ych dobroczy\u0144c\u00f3w czy os\u00f3b najbli\u017cszych. Czasem, zgo\u0142a nierzadko, s\u0105 wyrazem potrzeby ze strony fundator\u00f3w usakralnienia przestrzeni i ludzkiej codzienno\u015bci w obej\u015bciu ich domostw.<\/p>\n

Na obszarze wsp\u00f3\u0142czesnego Krakowa zinwentaryzowano oko\u0142o pi\u0119\u0107set kapliczek, figur i\u00a0krzy\u017cy przydro\u017cnych. Liczba obejmuje tak\u017ce obiekty wsp\u00f3\u0142czesne i jest zmienna: niekt\u00f3re znikaj\u0105 bezpowrotnie, zazwyczaj zniszczone przez z\u0105b czasu, nowe pojawiaj\u0105 si\u0119 w tym samym miejscu, cz\u0119sto bez dba\u0142o\u015bci o wiern\u0105 rekonstrukcj\u0119 czy cho\u0107by pr\u00f3b\u0119 dowolnego odtworzenia, powstaj\u0105 te\u017c \u2013 jak w poprzednich stuleciach \u2013 nowe. Wiele z nich powsta\u0142o po \u015bmierci Jana Paw\u0142a\u202fII i jemu, jako nowemu \u015bwi\u0119temu, s\u0105 po\u015bwi\u0119cone.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d kapliczek, figur i krzy\u017cy wa\u017cne miejsce zajmowa\u0142y te, kt\u00f3re upami\u0119tnia\u0142y wizyty wa\u017cnych go\u015bci, czy konkretne historyczne wydarzenia. Zanim monarchowie w czasach przedrozbiorowych rozpoczynali uroczysty wjazd Drog\u0105 Kr\u00f3lewsk\u0105, maj\u0105c\u0105 pocz\u0105tek stosownie do przyj\u0119tego i u\u015bwi\u0119conego tradycj\u0105 ceremonia\u0142u przy ko\u015bciele \u015bw. Floriana, by stamt\u0105d pod\u0105\u017ca\u0107 na Wawel, kr\u00f3lewski orszak formowany by\u0142 na dalekich przedpolach sto\u0142ecznego Krakowa, w miejscach oznakowanych cz\u0119sto tego typu obiektami. Szlak ten zazwyczaj ju\u017c od zamku w \u0141obzowie nasycony by\u0142 figurami przydro\u017cnymi czy \u201eBo\u017cymi M\u0119kami\u201d ze scenami pasyjnymi. Ocala\u0142y tylko niekt\u00f3re\u2026<\/p>\n

Zespolone kulturowo z nasz\u0105 ziemi\u0105, jej mieszka\u0144cami i krajobrazem, odwieczne stra\u017cniczki historii tych ziem, upami\u0119tniaj\u0105ce zdarzenia donios\u0142e spo\u0142ecznie, radosne i tragiczne, kiedy indziej skrywaj\u0105ce intencje znane tylko fundatorom \u2013 by\u0142y i wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 ksi\u0119g\u0105 pami\u0119ci oraz wdzi\u0119czno\u015bci, a niekiedy i znakiem ostrze\u017cenia. Wykonane przez uznanych mistrz\u00f3w, kiedy indziej anonimowych artyst\u00f3w, b\u0105d\u017a zgo\u0142a nieporadnych tw\u00f3rc\u00f3w \u2013 u\u015bwi\u0119caj\u0105 cz\u0142owieczy kosmos odwiecznych przeznacze\u0144 i powinno\u015bci, s\u0105 probierzem czasu \u015bwi\u0119tego i\u00a0drogowskazem.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Dziedzic<\/p>\n

\/Fragment wst\u0119pu do publikacji towarzysz\u0105cej wystawie \u201eKapliczki, figury i krzy\u017ce przydro\u017cne\u201d\/<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wystawa plenerowa zdj\u0119\u0107 Krakowskiego Klubu Fotograficznego Otwarcie wystawy – 30 czerwca\u00a02017 r., g. 17..00 Skwer przed NCK   Wro\u015bni\u0119te w ziemi\u0119 i w b\u0142\u0119kity \u201eBogu na chwa\u0142\u0119, cierpi\u0105cym na pociech\u0119, b\u0142\u0105dz\u0105cym jako drogowskaz\u201d \u2013 s\u0142owa wypisane na krzy\u017cu wystawionym w okresie millenijnym chrztu Polski na os. Kujawy w Nowej Hucie oddaj\u0105 lapidarnie zasadnicze przes\u0142ania, dla […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":2061,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,6],"tags":[],"class_list":["post-2060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-23","category-wystawy"],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2060"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2060"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2084,"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2060\/revisions\/2084"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}