10 wrze\u015bnia \u2013 30 listopada 2009 r.<\/p>\n
Wystawa \u201eCzas zatrzymany \u2013 fotografie z dawnych lat z terenu Nowej Huty i okolic\u201d sk\u0142ada si\u0119 z kilkudziesi\u0119ciu wielkoformatowych zdj\u0119\u0107 pochodz\u0105cych z ekspozycji plenerowej \u2013 \u201eNowa Huta \u2013 najm\u0142odsza siostra Krakowa\u201d, pokazywanej latem 2007 roku na Placu Centralnym z okazji 750 lecia lokacji Krakowa. Wystawa jest plonem gromadzenia zdj\u0119\u0107 od mieszka\u0144c\u00f3w Nowej Huty z ich rodzinnych album\u00f3w. Trudno by\u0142oby wymieni\u0107 tych wszystkich, kt\u00f3rzy otwarli przed nami swoje domowe archiwa, ale szczeg\u00f3lnie chcemy tu wyr\u00f3\u017cni\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Mogi\u0142y, Bie\u0144czyc, Czy\u017cyn, Pleszowa, Luboczy i Gr\u0119ba\u0142owa. Pragniemy za okazan\u0105 \u017cyczliwo\u015b\u0107 i zaufanie gor\u0105co podzi\u0119kowa\u0107, bo bez ich zaanga\u017cowania i wiary w sens ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia nie by\u0142oby tej wystawy. Pragniemy te\u017c serdecznie podzi\u0119kowa\u0107 W\u0142adzom Miasta Krakowa, na czele z Prezydentem prof. Jackiem Majchrowskim za to, \u017ce kolejne edycje wystaw i album\u00f3w z cyklu \u201eCzas zatrzymany\u201d mog\u0142y w og\u00f3le zaistnie\u0107, gdy\u017c bez ich pomocy i wsparcia nie by\u0142oby to mo\u017cliwe.
\nObecnie w przygotowaniu jest kolejny album \u201eCzas zatrzymany 3\u201d, a jeszcze tylko do ko\u0144ca pa\u017adziernika br. przyjmujemy do niego w NCK (pok. 118, tel. 12 644 07 71) przedwojenne, ciekawe fotografie z teren\u00f3w obecnej Nowej Huty. Mamy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nasze zbiory fotograficzne, kt\u00f3re s\u0105 teraz opracowywane i szeroko udost\u0119pniane, z up\u0142ywem czasu b\u0119d\u0105 nabiera\u0142y coraz wi\u0119kszej warto\u015bci dokumentalnej. To \u015bwiadectwo niezwyk\u0142ych przemian stanowi wa\u017cny wk\u0142ad w poznawanie historii i dziedzictwa sprzed 1949 r. Jest tak\u017ce przejmuj\u0105c\u0105 ilustracj\u0105 los\u00f3w pokolenia, kt\u00f3re w okresie PRL-u zosta\u0142o wystawione na bolesn\u0105 pr\u00f3b\u0119 i eksperyment na \u017cywym organizmie spo\u0142ecze\u0144stwa, przez co przerwano ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 i pozbawiono narodowej to\u017csamo\u015bci tysi\u0105ce ludzi. W tym kontek\u015bcie sentencja Zbigniewa Herberta: \u201eNar\u00f3d, kt\u00f3ry traci pami\u0119\u0107, traci sumienie\u201d nabiera szczeg\u00f3lnego wyrazu i znaczenia. Mimo, \u017ce pozostaje ona wci\u0105\u017c aktualna, my nie chcemy konfrontowa\u0107 historii ani postrzega\u0107 \u00f3wczesnej rzeczywisto\u015bci przez \u201epryzmat znikaj\u0105cych \u015bliwek czy jab\u0142ek z czyjego\u015b ogrodu\u201d. Chcemy natomiast pokaza\u0107, \u017ce zanim zbudowano Now\u0105 Hut\u0119, kwit\u0142a tu gospodarka i kultura, \u017cyli warto\u015bciowi ludzie, \u017ce nasze indywidualne wybory staj\u0105 si\u0119 zbiorow\u0105 odpowiedzi\u0105 na dan\u0105 chwil\u0119 w naszej historii, \u017ce galopuj\u0105cy \u015bwiat, powinien si\u0119 dla opami\u0119tania i ogarni\u0119cia przebytego dystansu na chwil\u0119 zatrzyma\u0107 \u2013 je\u015bli chce nadal istnie\u0107.
\nMo\u017ce dzi\u0119ki tej wystawie damy te\u017c potomkom pierwotnych mieszka\u0144c\u00f3w cho\u0107 odrobin\u0119 satysfakcji. Bo oni \u2013 \u201eNowohuccy Indianie\u201d \u2013 byli tu wcze\u015bniej. Ta pionierska wystawa fotograficzna ilustruje wycinek historii tych ziem od schy\u0142ku XIX w., a ko\u0144czy si\u0119 w listopadzie 1945 r., kiedy to na Wzg\u00f3rzach Krzes\u0142awickich ekshumowano setki ofiar zbrodni hitlerowskich dokonanych na Polakach. Wcze\u015bniejsze zdj\u0119cia ukazuj\u0105 nieistniej\u0105ce ju\u017c zbytki architektury drewnianej, prac\u0119 w maj\u0105tkach rolnych oraz ludzi w od\u015bwi\u0119tnych, ludowych strojach. Nie zabrak\u0142o te\u017c fotografii z okresu dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego przedstawiaj\u0105cych uroczysto\u015bci i \u015bwi\u0119ta religijne, pa\u0144stwowe, szkolne oraz do\u017cynki. Na wystawie zostali ukazani ksi\u0119\u017ca, w\u00f3jtowie, dzia\u0142acze spo\u0142eczni, so\u0142tysi, bogaci kmiecie czy nauczyciele, jak r\u00f3wnie\u017c ludzie anonimowi, kt\u00f3rych utrwalony na zdj\u0119ciu wizerunek podczas I Komunii \u015awi\u0119tej, procesji lub odpustu pozosta\u0142 jedynym zachowanym po nich wspomnieniem. Tylko nielicznym spo\u015br\u00f3d os\u00f3b ukazanych na zdj\u0119ciach dane by\u0142o do\u017cy\u0107 chwili obecnej. Jednak na fali powracaj\u0105cego zainteresowania egzystencj\u0105 tamtych pokole\u0144, rodzi si\u0119 nostalgia i smutna refleksja o grzechu zaniechania oraz \u017cal, i\u017c w minionych dziesi\u0119cioleciach nie po\u015bwi\u0119cono im wystarczaj\u0105cej uwagi. Wystawa pokazuje wreszcie, \u017ce potomkowie rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w podj\u0119li \u2013 na tle og\u00f3lnego pejza\u017cu kulturalnego \u2013 wyj\u0105tkow\u0105 inicjatyw\u0119 wskrzeszenia w\u0142asnej dumy, historii, barw lokalnej przesz\u0142o\u015bci i dlatego demonstruj\u0105 prawdziw\u0105 solidarno\u015b\u0107, a zarazem ofiarno\u015b\u0107 w rekonstruowaniu wizerunku \u015bwiata swoich przodk\u00f3w.
\nMamy cich\u0105 nadziej\u0119, \u017ce w ich \u015blady p\u00f3jd\u0105 tak\u017ce inni oraz \u017ce wystawa dostarczy Pa\u0144stwu wielu wzruszaj\u0105cych chwil i wspomnie\u0144 minionego czasu, kt\u00f3ry odchodzi powoli w zapomnienie. My chcemy go ocali\u0107.<\/p>\n
Adam Gryczy\u0144ski<\/p>\n
\n\n\t\t