Pierwszy raz w spos\u00f3b \u015bwiadomy zobaczy\u0142em cerkiew w sierpniu 1996 roku. Ot\u00f3\u017c, jad\u0105c w kierunku Bieszczad, przeczyta\u0142em z mapy, \u017ce po drodze, w miejscowo\u015bci Ha\u0144czowa znajduje si\u0119 cerkiew. Skr\u0119ci\u0142em z g\u0142\u00f3wnej drogi i po kilkunastu kilometrach zobaczy\u0142em j\u0105 niedaleko od szosy, stoj\u0105c\u0105 pomi\u0119dzy drzewami. Pomimo ulewnego deszczu poczu\u0142em jej pi\u0119kno. Jej form\u0119 architektoniczn\u0105, kolorystyk\u0119, a tak\u017ce otoczenie \u2013 jak\u017ce inne od obserwowanego codziennie miejskiego krajobrazu Krakowa.<\/p>\n
Tak w\u0142a\u015bnie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 moja fascynacja cerkwiami. Podczas tego wyjazdu uda\u0142o mi si\u0119 odnale\u017a\u0107 jeszcze kilka wspania\u0142ych \u015bwi\u0105ty\u0144. Niestety, fotografowanie by\u0142o utrudnione, poniewa\u017c wszystkie otoczone by\u0142y drzewami, kt\u00f3rych li\u015bcie zazdro\u015bnie strzeg\u0142y trwaj\u0105cego od wiek\u00f3w pi\u0119kna. Jecha\u0142em do Krakowa z niez\u0142omnym postanowieniem powrotu w czasie bardziej sprzyjaj\u0105cym robieniu zdj\u0119\u0107.<\/p>\n
Okazja pojawi\u0142a si\u0119 dopiero rok p\u00f3\u017aniej. W pa\u017adzierniku 1997 roku pojecha\u0142em na plener w Bieszczady. Jad\u0105c w tamte rejony wiedzia\u0142em na co nakieruj\u0119 obiektyw.<\/p>\n
Po plenerze, po obejrzeniu pierwszych, zach\u0119caj\u0105cych rezultat\u00f3w, poczu\u0142em niedosyt. Do tego stopnia, \u017ce w kr\u00f3tkim czasie pojecha\u0142em ponownie, p\u00f3\u017aniej jeszcze raz, i jeszcze raz …<\/p>\n
Pocz\u0105tkowo fascynowa\u0142a mnie architektura cerkwi. Ich spokojny majestat, sprzyjaj\u0105cy wewn\u0119trznemu wyciszeniu. A jednocze\u015bnie nieprzemijaj\u0105ce trwanie \u2013 wbrew \u017cywio\u0142om, przeciwno\u015bciom, wbrew burzliwej historii. Podziwia\u0142em r\u00f3wnie\u017c mistrzostwo budowniczych. Zwyk\u0142ych wiejskich cie\u015bli, kt\u00f3rzy tworzyli niezwyk\u0142e dzie\u0142a. Sprzyja\u0142a temu mistyczna atmosfera zwiedzanych miejsc, w kt\u00f3rych, zdaje si\u0119, inaczej up\u0142ywa czas. Gdzie ludzie \u017cyj\u0105 w troch\u0119 wolniejszym tempie, w kontakcie z natur\u0105, a przez to bli\u017cej Najwy\u017cszego.<\/p>\n
Moje zainteresowania przesun\u0119\u0142y si\u0119 w kierunku wn\u0119trza. Dos\u0142ownie i w przeno\u015bni. Zacz\u0105\u0142em fotografowa\u0107 cerkwie \u201eod \u015brodka\u201d. Poniewa\u017c wymaga\u0142o to ju\u017c bezpo\u015bredniego kontaktu z gospodarzami \u015bwi\u0105ty\u0144 \u2013 zacz\u0105\u0142em poznawa\u0107 r\u00f3wnie\u017c ludzi. By\u0142em zdumiony i \u2013 musz\u0119 przyzna\u0107 \u2013 zaskoczony ich \u017cyczliwo\u015bci\u0105. Jednocze\u015bnie prowadzone z nimi rozmowy, pozwoli\u0142y mi ich bardziej pozna\u0107 i zrozumie\u0107.<\/p>\n
To co dotychczas by\u0142o dla mnie wy\u0142\u0105cznie architektur\u0105, sta\u0142o si\u0119 czym\u015b wi\u0119cej; uros\u0142o do rangi osobistego prze\u017cycia. I dopiero wtedy o\u015bmieli\u0142em si\u0119 fotografowa\u0107 uroczysto\u015bci i uczestnicz\u0105cych w nich wiernych. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce udzia\u0142 w prawos\u0142awnym lub greko-katolickim nabo\u017ce\u0144stwie pozostawia niezapomniane wra\u017cenie. Podni\u00f3s\u0142, mistyczn\u0105 atmosfer\u0119 tworz\u0105c: blask \u015bwiec, wo\u0144 kadzid\u0142a, \u015bpiew ch\u00f3ru. W takich chwilach zastanawia\u0142em si\u0119, czy stoj\u0105c z aparatem fotograficznym nie jestem aby intruzem i czy moja obecno\u015b\u0107 nie burzy podnios\u0142ej atmosfery.<\/p>\n
Przed podobnym dylematem stan\u0105\u0142em w trakcie selekcji wykonanych zdj\u0119\u0107. Opr\u00f3cz w\u0105tpliwo\u015bci co nale\u017cy pokaza\u0107 a co powinno stanowi\u0107 swego rodzaju tajemnic\u0119, nale\u017ca\u0142o pami\u0119ta\u0107, \u017ce prezentowana wystawa powinna jednocze\u015bnie stanowi\u0107 pewn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Spore rozterki budzi ju\u017c sam tytu\u0142 \u2013 \u201eCerkwie\u201d. Wszak na zdj\u0119ciach, opr\u00f3cz cerkwi, zar\u00f3wno prawos\u0142awnych jak i greko-katolickich, znajduj\u0105 si\u0119 \u015bwi\u0105tynie pe\u0142ni\u0105ce obecnie funkcje ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Jednak zdecydowa\u0142em zamie\u015bci\u0107 ich zdj\u0119cia, poniewa\u017c \u00a0w zamy\u015ble tw\u00f3rc\u00f3w zbudowano je jako cerkwie i do dzisiaj z zewn\u0105trz a i nierzadko wewn\u0105trz wygl\u0105daj\u0105 jak cerkwie. Jest to r\u00f3wnie\u017c moja prywatna pr\u00f3ba powrotu do tego czym Polska i Polacy szczycili si\u0119 przez ca\u0142e wieki. Mam na my\u015bli tolerancj\u0119 i p\u0142yn\u0105c\u0105 z niej bezinteresown\u0105 \u017cyczliwo\u015b\u0107 w stosunku do innego cz\u0142owieka.<\/p>\n
Robert Ba\u015b<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n
![\"bas1\"](\"https:\/\/nck.krakow.pl\/foto-galeria\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/bas1.jpg\")
<\/a><\/p>\n